Aynı Kavga, İki Farklı Tehdit

Kadın:
“Böyle devam edecekse ayrılalım.”
Adamın içinden geçen:
“Yine mi?”
Adam gitmek istemiyor.
Ama o cümleyi her duyduğunda şunu hissediyor:
Ben burada geçiciyim.
Ve bir insan geçici olduğunu hissettiği yerde yatırım yapamaz.
Kadının İç Mekanizması
Kadın kavga anında neden ayrılığı söyler?
Çünkü onun için kavga bir olay değil, bir göstergedir.
O an şunu ölçer:
– Ses tonu değişti mi?
– Göz teması kesildi mi?
– Savunmaya mı geçti?
– Beni küçümsedi mi?
Kadınların tehdit algısı sosyal bağ üzerinden çalışır.
Bağ zedeleniyorsa, beyin bunu fiziksel tehlike gibi algılar.
Bu, bağlanma sisteminin aktivasyonudur. John Bowlby bunu “protest behavior” olarak açıklar. Bağ tehdit altındaysa kişi ya yapışır ya uzaklaşır. Ayrılık cümlesi, uzaklaşma formundaki protestodur.
Kadın aslında şunu söylemektedir:
“Bu şekilde bağ güvende değil.”
Ama bunu şu dile çevirir:
“Ayrılalım.”
Çünkü yoğun duyguda beyin metafor kurmaz.
Keser.
Adamın İç Mekanizması
Adam ayrılmak istemiyor.
Ama ayrılık kelimesi onun için ilişki tehdidi değil, değer tehdididir.
Erkeklerin önemli bir kısmı ilişki içinde kendini “yeterli” hissederek var olur.

Ayrılık cümlesi şunu tetikler:
– Yetersizim.
– Başaramadım.
– İstenmiyorum.
Bu yüzden o an iki seçenek üretir:
Savunma
Duygusal geri çekilme
John Gottman’ın bulgularına göre erkekler çatışma sırasında daha hızlı fizyolojik taşma yaşar. Kalp atışları yükselir, stres artar ve kapanma eğilimi oluşur.
Kadın bunu “umursamıyor” diye yorumlar.
Adam ise “patlamamak için susuyorum” der.
İki taraf da yanlış değildir.
Ama iki taraf da diğerinin iç mekanizmasını bilmez.
Ayrılık Cümlesi Neden Sıklaşır?
Çünkü kadın ayrılığı bir çıkış kapısı olarak kullanmaya başlar.
Bu, üç şeyden biri olabilir:
Kontrol:
Terk edilme ihtimalini tersine çevirir.
“Beni bırakmadan önce ben bırakırım.”
Test:
“Benim için mücadele edecek misin?”
Birikim:
Aynı problem tekrar ediyorsa, ayrılık artık duygu boşalması değil, sonuçtur.
Burada kritik olan şu:
Kadın her kavgada ayrılığı söylüyorsa, bu ya bağ güvenli değil demektir ya da ayrılık bir iletişim aracı haline gelmiştir.
Ve ayrılık iletişim aracı olduğunda ilişki kronik tehdit altında yaşar.
Erkek Neyi Kaçırır?
Erkek çoğu zaman şunu duyar:
“Sen yetmiyorsun.”
Kadın çoğu zaman şunu söylemek ister:
“Bu ilişki böyle yetmiyor.”
Aradaki fark ince ama yıkıcıdır.
Kadın ilişkiyi eleştirir.
Erkek bunu kendine yönelmiş algılar.
Ve her ayrılık cümlesi, erkek için biraz daha geri çekilme sebebi olur.
Kadın bunu gördükçe daha fazla ayrılığı söyler.
Bu bir döngüdür.
Gerçek Tehlike Ne?
Gerçek tehlike ayrılık cümlesi değildir.
Gerçek tehlike şudur:
Ayrılık, duygusal regülasyon yöntemi haline gelirse, bağ güveni çöker.
Çünkü güven şu demektir:
“Bu ilişki tartışma yüzünden bitmez.”
Eğer her tartışma potansiyel bitiş hissi yaratıyorsa,
iki taraf da savunma modunda yaşamaya başlar.
Savunma modunda sevgi gelişmez.
Sonuç
Kadın her kavgada ayrılmak istemez.
Kadın her kavgada bağın kopup kopmadığını ölçer.
Erkek her kavgada gitmek istemez.
Ama sürekli ayrılık tehdidi duyduğunda içeride uzaklaşmaya başlar.
Ve asıl ayrılık, kelime söylendiği gün değil,
bir tarafın içten vazgeçtiği gün olur.